اصطلاح لچک و ترنج در قالی بافی

http://hojrenama.com/wp-content/uploads/2017/01/7.jpg

اصطلاح لچک و ترنج

 

 

 

در بیشتر قالی  ایران نقش لچک و ترنج دیده می شود . به طور معمول نقش ترنج در وسط فرش قرار دارد و شکل آن ممکن است دایره ، بیضی ، لوزی و یا چند پره باشد . اندازه ترنج در فرش های نقاط مختلف تغییر می کند . به طور مثال در قالی ها و قالیچه های بافت اصفهان ، کاشان ، نائین و آباده ابعاد آن کوچک و در فرش های تبریز ، هریس و مشهد تا حدودی بزرگتر است . در برخی از طرح های ترنج دار به جای ترنج واحد میانی دو تا سه ترنج کوچک در امتداد یک خط عمودی و گاهی چندین ترنج در متن فرش با فاصله هخای منظم دیده می شود ( نمونه فرش چند ترنجی مجلس )

در بالا پایین تنرنج میانی غالبا دو سر تعرنج بافته می شوند که در اصطلاح طراحان ، شمسه و یا کلاله نانیده می شود . گاهی ممکن است این کلاله ها با تعداد زیاد تمامی محیط ترنج را در برگیرند . از آنجایی که برخی از این شمسه ها شکل خربزه را تداعی می کنند در اصطلاح آن را ترنج خربزه ای می نامند ( نمونه بارز آن ترنج فرش تاریخی اردبیل است ) ، در حد فاصل ترنج و سر ترنج گاهی شکلی به نام کتیبه ترسیم می شود که در آن ممکن است نام اشخاصی نوشته شود .

به یک چهارم نقش ترنج  میانی و یا شکلی مشابه و یا اکثرا متفاوت با آن در چهار گوشه ی متن فرش در اصطلاح قالی بافان لچک می گویند و اگر این لچک ها توام با ترنج باشند طرح را لچک و ترنج می نامند .

هرگاه چند ترنج در داخل یکدیگر قرار گرفته باشند ترنج را تودرتو و یا به عبارتی کاسه نیم کاسه می نامند . در صورتی که ترنج در متن فرش حالت مسلط را داشته باشدبه آن ترنج ماخل می گویند ( نمونه فرش های هریس ) . در صورتی که لچک ها با گردش اسلیمی ها و یا خط های همبند دیگری در داخل متن فرش پیشرفت کرده و در کنار حاشیه به یکدیگر متصل شوند در اصطلاح به آن طرح سلسه و یا طرح طره ای می گویند ( مانند برخی از فرش های مشهد و اصفهان ) .
مطلب کامل در لینک زیر بخوانید
http://hojrenama.com/2017/01/14/%d8%a7%d8%b5%d8%b7%d9%84%d8%a7%d8%ad-%d9%84%da%86%da%a9-%d9%88-%d8%aa%d8%b1%d9%86%d8%ac-%d8%af%d8%b1-%d9%82%d8%a7%d9%84%db%8c-%d8%a8%d8%a7%d9%81%db%8c/